1

1.1 Phishing

Valse e-mails of berichten die leiden naar nagemaakte websites om inloggegevens, wachtwoorden of betaalgegevens te stelen. Steeds vaker gepersonaliseerd met gestolen data of AI.

  • Doelgroep: Iedereen
  • Prevalentie: 55% van de Nederlanders in 2025 (Alert Online) — meest voorkomende cybercrimevorm
  • Strafbaar: Art. 326 Sr (oplichting)

1.1 Phishing

Fake emails or messages leading to cloned websites to steal credentials, passwords or payment details. Increasingly personalized using leaked data or AI.

  • Target: Everyone
  • Prevalence: 55% of Dutch residents in 2025 (Alert Online) — most common form
  • Criminal law: Art. 326 Dutch Penal Code (fraud)

1.2 Smishing & Vishing

Phishing via sms (smishing) of telefoon (vishing). Criminelen doen zich voor als bank, overheid of pakketdienst — PostNL is het meest misbruikte merk.

  • Doelgroep: Iedereen, met name ouderen
  • Prevalentie: Sterk groeiend
  • Strafbaar: Art. 326 Sr

1.2 Smishing & Vishing

Phishing via SMS (smishing) or phone (vishing). Criminals impersonate banks, government or delivery services — PostNL is the most-abused brand in NL.

  • Target: Everyone, especially elderly
  • Prevalence: Rising fast
  • Criminal law: Art. 326 Dutch Penal Code

1.3 Helpdeskfraude

Criminelen bellen namens de bank, Microsoft of de politie en vragen toegang tot je apparaat of een spoedoverboeking. Vaak met spoofing van het echte nummer.

  • Doelgroep: Ouderen, iedereen
  • Prevalentie: Verdubbeld van 15% (2024) naar 29% (2025) — Alert Online 2025
  • Strafbaar: Art. 326 Sr

1.3 Helpdesk fraud

Criminals call pretending to be from your bank, Microsoft or the police, asking for device access or an urgent transfer. Often combined with caller-ID spoofing.

  • Target: Elderly, everyone
  • Prevalence: Doubled from 15% (2024) to 29% (2025) — Alert Online 2025
  • Criminal law: Art. 326 Dutch Penal Code

1.4 WhatsApp-fraude (vriend-in-nood)

De oplichter doet zich voor als familielid of vriend die dringend geld nodig heeft, via een nieuw of overgenomen WhatsApp-account.

  • Doelgroep: Ouderen, particulieren
  • Prevalentie: Samen met aankoopfraude meest geregistreerd bij politie
  • Strafbaar: Art. 326 Sr

1.4 WhatsApp fraud (friend-in-need)

The scammer poses as a family member or friend urgently needing money, via a new or hijacked WhatsApp account.

  • Target: Elderly, private individuals
  • Prevalence: Among the most-reported forms to Dutch police
  • Criminal law: Art. 326 Dutch Penal Code

1.5 Aankoopfraude (nep-webshop)

Valse webwinkels of nep-advertenties op Marktplaats of Facebook Marketplace. Slachtoffer betaalt maar ontvangt niets of een waardeloos product.

  • Doelgroep: Particulieren, jongeren
  • Prevalentie: Meest voorkomende fraudevorm — bijna 8% van de bevolking slachtoffer in 2024 (CBS)
  • Strafbaar: Art. 326 Sr

1.5 Purchase fraud (fake webshop)

Fake webshops or ads on Marktplaats / Facebook Marketplace. Victim pays but receives nothing or a worthless product.

  • Target: Private individuals, youth
  • Prevalence: Most common fraud — nearly 8% of the Dutch population hit in 2024 (CBS)
  • Criminal law: Art. 326 Dutch Penal Code

1.6 Verkoopfraude

Slachtoffer biedt iets aan en ontvangt nooit betaling, of krijgt een nep-betaalbevestiging (nep-Tikkie, valse overschrijving).

  • Doelgroep: Particulieren, jongeren
  • Prevalentie: Veel voorkomend op Marktplaats en Facebook Marketplace
  • Strafbaar: Art. 326 Sr

1.6 Sales fraud

Seller never receives payment, or gets a fake confirmation (fake Tikkie, fake transfer). Common on Marktplaats and Facebook Marketplace.

  • Target: Private individuals, youth
  • Prevalence: Common on second-hand platforms
  • Criminal law: Art. 326 Dutch Penal Code

1.7 Factuurfraude

Een nep-factuur of factuur met gewijzigd rekeningnummer, vaak na het hacken van de mailcommunicatie tussen leverancier en klant.

  • Doelgroep: Zzp'ers, mkb
  • Prevalentie: Veelvoorkomend; hoge financiële schade
  • Strafbaar: Art. 326 + Art. 225 Sr (valsheid in geschrifte)

1.7 Invoice fraud

A fake invoice or a real one with a swapped bank account, often sent after hacking the supplier/customer email thread.

  • Target: Freelancers, SMEs
  • Prevalence: Common; high financial damage
  • Criminal law: Art. 326 + Art. 225 Dutch Penal Code

1.8 CEO-fraude

De oplichter doet zich per e-mail of telefoon voor als directeur en zet een financiële medewerker onder druk om snel geld over te maken, vaak naar het buitenland.

  • Doelgroep: Zzp'ers, mkb, grote organisaties
  • Prevalentie: Schade per incident: tienduizenden tot honderdduizenden euro's
  • Strafbaar: Art. 326 Sr

1.8 CEO fraud

The scammer impersonates a director via email or phone, pressuring finance staff to transfer money quickly, often abroad.

  • Target: Freelancers, SMEs, large organizations
  • Prevalence: Damage per incident: tens to hundreds of thousands of euros
  • Criminal law: Art. 326 Dutch Penal Code

1.9 Beleggings- / cryptofraude

Nep-beleggingsplatforms of crypto-uitwisselingen met torenhoge rendementen. Slachtoffers storten maar kunnen niet meer opnemen. Vaak "pig butchering": langdurig vertrouwen opbouwen.

  • Doelgroep: Particulieren, ouderen
  • Prevalentie: Sterk groeiend; grootste schade per slachtoffer van alle fraudevormen
  • Strafbaar: Art. 326 Sr; evt. Wft

1.9 Investment / crypto fraud

Fake investment platforms or crypto exchanges promising huge returns. Victims deposit but can't withdraw. Often "pig butchering": long-term trust building.

  • Target: Private individuals, elderly
  • Prevalence: Growing fast; highest loss per victim of any fraud type
  • Criminal law: Art. 326 Dutch Penal Code; possibly Wft

1.10 Datingfraude / romance scam

Nep-relatie via datingsite, sociale media of WhatsApp. Na weken/maanden volgt een verzoek om geld voor een "noodsituatie". Vaak professioneel georganiseerd.

  • Doelgroep: Particulieren, ouderen
  • Prevalentie: Hoog; sterk ondergerapporteerd uit schaamte
  • Strafbaar: Art. 326 Sr

1.10 Dating / romance fraud

Fake relationship built via dating site, social media or WhatsApp. After weeks or months comes a request for money for an "emergency".

  • Target: Private individuals, elderly
  • Prevalence: High; heavily underreported due to shame
  • Criminal law: Art. 326 Dutch Penal Code

1.11 Huurwoningfraude

Nep-huuradvertenties op Pararius, Funda of sociale media. Criminelen vragen borg of voorschothuur voor een woning die niet van hen is of niet bestaat.

  • Doelgroep: Particulieren
  • Prevalentie: Groeiend door krapte op de woningmarkt
  • Strafbaar: Art. 326 Sr

1.11 Rental fraud

Fake rental ads on Pararius, Funda or social media. Criminals demand a deposit or up-front rent for a property they don't own or that doesn't exist.

  • Target: Private individuals
  • Prevalence: Growing due to housing shortage
  • Criminal law: Art. 326 Dutch Penal Code

1.12 Vacaturefraude

Valse vacatures via LinkedIn, Indeed of WhatsApp die leiden tot het afstaan van identiteitsgegevens, betalen van "sollicitatiekosten" of het worden van geldezel.

  • Doelgroep: Particulieren, jongeren
  • Prevalentie: Groeiend
  • Strafbaar: Art. 326 Sr

1.12 Job-offer fraud

Fake vacancies via LinkedIn, Indeed or WhatsApp leading victims to hand over ID documents, pay "application fees", or become money mules.

  • Target: Private individuals, youth
  • Prevalence: Growing
  • Criminal law: Art. 326 Dutch Penal Code

1.13 Betaalverzoekfraude (nep-Tikkie)

Nep-betaalverzoek via Tikkie of andere app, soms met "korting" of "terugbetaling" als lokmiddel. Via de klik krijgt de crimineel toegang tot de rekening.

  • Doelgroep: Particulieren, jongeren
  • Prevalentie: 4.000 politieregistraties in 2023 (werkelijk getal hoger)
  • Strafbaar: Art. 326 Sr

1.13 Payment-request fraud (fake Tikkie)

A fake payment request via Tikkie or another app, sometimes lured with a "discount" or "refund". The click gives the criminal access to the bank account.

  • Target: Private individuals, youth
  • Prevalence: 4,000 police reports in 2023 (dark number higher)
  • Criminal law: Art. 326 Dutch Penal Code

1.14 Skimming / betaalpasfraude

Bankpasgegevens gestolen via skimmer op een pinautomaat of via nep-betaalomgeving online (card-not-present).

  • Doelgroep: Particulieren
  • Prevalentie: Afnemend door chipbeveiliging, online variant groeit
  • Strafbaar: Art. 326 + Art. 232 Sr

1.14 Skimming / card fraud

Card data stolen via an ATM skimmer or a fake online payment page (card-not-present).

  • Target: Private individuals
  • Prevalence: Declining offline thanks to chip tech; online variant growing
  • Criminal law: Art. 326 + Art. 232 Dutch Penal Code

1.15 In-game fraude

Oplichting via online games: nep-trades van zeldzame items, gestolen accounts, valse in-game marktplaatsen, nep "account boosting".

  • Doelgroep: Jongeren
  • Prevalentie: Groeiend met de e-sportsmarkt; weinig aangifte
  • Strafbaar: Art. 326 Sr

1.15 In-game fraud

Scams in online games: fake trades of rare items, hijacked accounts, bogus in-game marketplaces, fake "account boosting" services.

  • Target: Youth
  • Prevalence: Growing with the e-sports market; rarely reported
  • Criminal law: Art. 326 Dutch Penal Code
2

2.1 Identiteitsfraude

Crimineel gebruikt andermans persoonsgegevens (naam, BSN, adres, geboortedatum) om leningen aan te vragen, producten te bestellen of accounts aan te maken.

  • Doelgroep: Iedereen
  • Prevalentie: Grote financiële en juridische gevolgen; melding verplicht bij CMI
  • Strafbaar: Art. 231b Sr

2.1 Identity fraud

Criminal uses someone's personal data (name, BSN, address, DOB) to apply for loans, order products or open accounts.

  • Target: Everyone
  • Prevalence: Major financial and legal impact; must be reported to CMI
  • Criminal law: Art. 231b Dutch Penal Code

2.2 Datalek (als slachtoffer)

Persoonlijke gegevens zijn gestolen bij een bedrijf of overheidsinstantie door een cyberaanval of beveiligingsfout.

  • Doelgroep: Iedereen
  • Prevalentie: 133 externe datalekken in NL in 2024 (DataLekt); explosief gestegen
  • Strafbaar: Meldplicht AP binnen 72 uur (AVG art. 33)

2.2 Data breach (as victim)

Your personal data was stolen from a company or public agency through a cyberattack or security flaw.

  • Target: Everyone
  • Prevalence: 133 external breaches in NL in 2024 (DataLekt); sharp rise
  • Criminal law: Mandatory report to AP within 72h (GDPR art. 33)

2.3 Account-overname (ATO)

Crimineel neemt je e-mail, social media, bank of game-account over via gestolen inloggegevens, phishing of credential stuffing.

  • Doelgroep: Iedereen
  • Prevalentie: Veelvoorkomend; sterk verhoogd bij hergebruik van wachtwoorden
  • Strafbaar: Art. 138ab Sr (computervredebreuk)

2.3 Account takeover (ATO)

Criminal takes over your email, social media, bank or gaming account using stolen logins, phishing or credential stuffing.

  • Target: Everyone
  • Prevalence: Common; greatly amplified by password reuse
  • Criminal law: Art. 138ab Dutch Penal Code (computer trespass)

2.4 Doxing

Persoonlijke gegevens (adres, telefoonnummer, werkgever, familie) worden bewust online gepubliceerd om iemand te intimideren of schade te berokkenen.

  • Doelgroep: Iedereen; journalisten, activisten en ambtenaren extra kwetsbaar
  • Prevalentie: ~90.000 slachtoffers in NL in 2024 (CBS, eerste meting)
  • Strafbaar: Art. 285b Sr (belaging); specifieke wetgeving in ontwikkeling

2.4 Doxing

Personal data (address, phone, employer, family) deliberately published online to intimidate or harm someone.

  • Target: Everyone; journalists, activists and civil servants extra vulnerable
  • Prevalence: ~90,000 victims in NL in 2024 (CBS, first measurement)
  • Criminal law: Art. 285b Dutch Penal Code; dedicated law in development

2.5 Credential stuffing

Geautomatiseerde aanval waarbij gestolen gebruikersnamen en wachtwoorden uit eerdere datalekken systematisch worden geprobeerd op andere diensten.

  • Doelgroep: Iedereen
  • Prevalentie: Achtergronddreiging; basis voor veel account-overnames
  • Strafbaar: Art. 138ab Sr

2.5 Credential stuffing

Automated attack trying stolen username/password pairs from earlier breaches against other services.

  • Target: Everyone
  • Prevalence: Background threat; underpins many account takeovers
  • Criminal law: Art. 138ab Dutch Penal Code

2.6 SIM-swapping

Crimineel overtuigt een telecombedrijf om jouw nummer over te zetten naar zijn simkaart, ontvangt daarna je SMS-codes en neemt accounts over.

  • Doelgroep: Particulieren; hoog risico voor cryptobezitters
  • Prevalentie: Groeiend, met name bij cryptofraude
  • Strafbaar: Art. 326 Sr + Art. 138ab Sr

2.6 SIM swapping

Criminal tricks a telco into porting your number to their SIM, then receives your SMS codes and takes over accounts.

  • Target: Private individuals; high risk for crypto holders
  • Prevalence: Growing, especially around crypto fraud
  • Criminal law: Art. 326 + Art. 138ab Dutch Penal Code
3

3.1 Ransomware

Malware versleutelt bestanden of systemen. Crimineel eist losgeld, vaak gecombineerd met dreiging om gestolen data te publiceren (dubbele afpersing).

  • Doelgroep: Zzp'ers/mkb, grote organisaties
  • Prevalentie: 53 aanvallen bij NL-bedrijven in 2024; gemiddelde losgeldeis €1,8 mln
  • Strafbaar: Art. 138ab + Art. 350a Sr

3.1 Ransomware

Malware encrypts files or systems. Criminal demands ransom, often combined with a threat to publish stolen data (double extortion).

  • Target: Freelancers/SMEs, large organizations
  • Prevalence: 53 attacks on NL companies in 2024; average ransom €1.8M
  • Criminal law: Art. 138ab + Art. 350a Dutch Penal Code

3.2 Malware / virussen

Verzamelnaam voor kwaadaardige software: virussen, trojans, keyloggers, spyware, rootkits. Infecteert via bijlagen, nep-downloads of besmette sites.

  • Doelgroep: Iedereen
  • Prevalentie: Achterliggende dreiging bij vrijwel alle cybercrime
  • Strafbaar: Art. 350a Sr

3.2 Malware / viruses

Umbrella term for malicious software: viruses, trojans, keyloggers, spyware, rootkits. Spreads via attachments, fake downloads or infected sites.

  • Target: Everyone
  • Prevalence: Underlying threat in nearly all cybercrime
  • Criminal law: Art. 350a Dutch Penal Code

3.3 DDoS-aanval

Massale hoeveelheid verkeer overspoelt een server of netwerk waardoor een website of dienst onbereikbaar wordt. Door hacktivisten, afpersers of statelijke actoren.

  • Doelgroep: Zzp'ers/mkb, grote organisaties
  • Prevalentie: 16 grote aanvallen op NL-organisaties in 2024; ook havens getroffen
  • Strafbaar: Art. 138b Sr

3.3 DDoS attack

A flood of traffic overwhelms a server or network, taking a website or service offline. Used by hacktivists, extortionists or state actors.

  • Target: Freelancers/SMEs, large organizations
  • Prevalence: 16 major attacks on NL orgs in 2024; also hit ports
  • Criminal law: Art. 138b Dutch Penal Code

3.4 Hacking / computervredebreuk

Ongeautoriseerde toegang tot systemen, netwerken of apparaten. Voor datadiefstal, sabotage, spionage of als springplank naar andere slachtoffers.

  • Doelgroep: Iedereen; grote organisaties extra doelwit
  • Prevalentie: 6% van de bevolking slachtoffer in 2024 (CBS)
  • Strafbaar: Art. 138ab Sr

3.4 Hacking / computer trespass

Unauthorized access to systems, networks or devices. Used for data theft, sabotage, espionage or as a stepping stone.

  • Target: Everyone; large organizations extra
  • Prevalence: 6% of the Dutch population hit in 2024 (CBS)
  • Criminal law: Art. 138ab Dutch Penal Code

3.5 Supply chain aanval

Aanval via een software-leverancier of dienstverlener om via die weg een groter doelwit te bereiken (MOVEit, SolarWinds). Slachtoffers weten vaak niet dat ze geraakt zijn.

  • Doelgroep: Grote organisaties, mkb (als toeleverancier)
  • Prevalentie: Sterk groeiend: 94 incidenten via leveranciers in NL in 2024 (was 76 in 2023)
  • Strafbaar: Art. 138ab Sr

3.5 Supply chain attack

Attack through a software vendor or service provider to reach a bigger target (MOVEit, SolarWinds). Victims often unaware.

  • Target: Large organizations, SMEs (as suppliers)
  • Prevalence: Sharp rise: 94 supplier incidents in NL in 2024 (up from 76 in 2023)
  • Criminal law: Art. 138ab Dutch Penal Code

3.6 Stalkerware / spyware

Software die heimelijk op een apparaat wordt geïnstalleerd om gesprekken, locatie, berichten en activiteiten te monitoren. Vaak in context huiselijk geweld.

  • Doelgroep: Particulieren
  • Prevalentie: Ondergerapporteerd; sterk gelinkt aan partnergeweld
  • Strafbaar: Art. 139d Sr (aftappen/opnemen)

3.6 Stalkerware / spyware

Software secretly installed to monitor calls, location, messages and activity. Often used in domestic-abuse contexts.

  • Target: Private individuals
  • Prevalence: Underreported; strongly linked to intimate-partner abuse
  • Criminal law: Art. 139d Dutch Penal Code (wiretapping)

3.7 Cryptojacking

Kwaadaardige software gebruikt de rekenkracht van jouw apparaat of server om cryptocurrency te minen, zonder jouw medeweten.

  • Doelgroep: Iedereen, ondernemers
  • Prevalentie: Groeit met de stijgende cryptokoers
  • Strafbaar: Art. 138ab Sr

3.7 Cryptojacking

Malicious software uses your device's or server's CPU to mine cryptocurrency without your knowledge.

  • Target: Everyone, businesses
  • Prevalence: Grows with rising crypto prices
  • Criminal law: Art. 138ab Dutch Penal Code

3.8 Man-in-the-middle (MitM)

Crimineel plaatst zichzelf onopgemerkt tussen twee communicerende partijen (bijv. op openbare wifi) om gegevens te onderscheppen of te manipuleren.

  • Doelgroep: Particulieren, ondernemers
  • Prevalentie: Risico op openbare wifi (hotels, café's, luchthavens)
  • Strafbaar: Art. 138ab Sr

3.8 Man-in-the-middle (MitM)

Criminal silently positions between two parties (e.g. public WiFi) to intercept or alter data in transit.

  • Target: Private individuals, businesses
  • Prevalence: Risk on public WiFi (hotels, cafes, airports)
  • Criminal law: Art. 138ab Dutch Penal Code

3.9 SQL-injectie / webapp-aanvallen

Criminelen misbruiken kwetsbaarheden in websites of webapps om toegang te krijgen tot databases met klantgegevens, wachtwoorden of betaalgegevens.

  • Doelgroep: Ondernemers, grote organisaties
  • Prevalentie: Veelvoorkomend bij websites zonder goede beveiliging
  • Strafbaar: Art. 138ab Sr

3.9 SQL injection / webapp attacks

Criminals exploit vulnerabilities in websites or web apps to access databases with customer data, passwords or payment info.

  • Target: Businesses, large organizations
  • Prevalence: Common on poorly-secured websites
  • Criminal law: Art. 138ab Dutch Penal Code

3.10 Zero-day exploitatie

Aanvallers gebruiken onbekende kwetsbaarheden in software vóórdat de fabrikant een patch uitbrengt. Vaak door statelijke actoren of professionele criminelen.

  • Doelgroep: Grote organisaties, overheid, vitale sectoren
  • Prevalentie: Beperkt in aantal, zeer hoge impact
  • Strafbaar: Art. 138ab Sr

3.10 Zero-day exploitation

Attackers exploit unknown vulnerabilities before the vendor releases a patch. Often used by nation-states or professional crews.

  • Target: Large organizations, government, critical sectors
  • Prevalence: Few in number, very high impact
  • Criminal law: Art. 138ab Dutch Penal Code
4

4.1 Cyberpesten

Herhaaldelijk pesten, uitschelden, vernederen of uitsluiten via sociale media, chat of online games. Grote psychologische impact.

  • Doelgroep: Jongeren
  • Prevalentie: Structureel probleem op scholen; 3% van bevolking slachtoffer van online intimidatie (CBS)
  • Strafbaar: Art. 285 Sr (bedreiging); schoolprotocollen

4.1 Cyberbullying

Repeated bullying, insults, humiliation or exclusion via social media, chat or online games. Heavy psychological impact.

  • Target: Youth
  • Prevalence: Structural problem at schools; 3% of population hit by online harassment (CBS)
  • Criminal law: Art. 285 Dutch Penal Code; school protocols

4.2 Sextortion

Dreigen met verspreiding van intieme beelden tenzij het slachtoffer betaalt of meer stuurt. Soms echte beelden, steeds vaker AI-gegenereerd.

  • Doelgroep: Jongeren, particulieren
  • Prevalentie: Sterk groeiend; zowel meisjes (beeldverspreiding) als jongens (afpersing)
  • Strafbaar: Art. 139h + Art. 318 Sr

4.2 Sextortion

Threat to release intimate images unless the victim pays or sends more. Sometimes real, increasingly AI-generated.

  • Target: Youth, private individuals
  • Prevalence: Rising fast; affects girls (image release) and boys (financial extortion)
  • Criminal law: Art. 139h + Art. 318 Dutch Penal Code

4.3 Wraakporno

Intieme beelden zonder toestemming gedeeld, gelekt of gepubliceerd — door een ex, na een hack of via grooming.

  • Doelgroep: Particulieren, jongeren
  • Prevalentie: Strafbaar gesteld in 2020; ondergerapporteerd
  • Strafbaar: Art. 139h Sr

4.3 Non-consensual intimate imagery

Intimate images shared, leaked or published without consent — by an ex, after a hack, or through grooming.

  • Target: Private individuals, youth
  • Prevalence: Criminalized in 2020; underreported
  • Criminal law: Art. 139h Dutch Penal Code

4.4 Grooming

Een volwassene bouwt online een vertrouwensrelatie op met een kind of jongere met het doel seksueel contact of het verkrijgen van seksueel beeldmateriaal.

  • Doelgroep: Jongeren / kinderen
  • Prevalentie: Structureel; Offlimits ontvangt duizenden meldingen per jaar
  • Strafbaar: Art. 248e Sr

4.4 Grooming

An adult builds an online trust relationship with a minor aiming for sexual contact or sexual imagery.

  • Target: Youth / children
  • Prevalence: Structural; Offlimits receives thousands of reports a year
  • Criminal law: Art. 248e Dutch Penal Code

4.5 Cyberstalking

Iemand herhaaldelijk en stelselmatig online volgen, lastigvallen of intimideren via meerdere kanalen. Kan gecombineerd met doxing.

  • Doelgroep: Particulieren; ex-partners, journalisten, politici extra kwetsbaar
  • Prevalentie: Groeiend; sterk gelinkt aan huiselijk geweld
  • Strafbaar: Art. 285b Sr (belaging)

4.5 Cyberstalking

Repeatedly and systematically following, harassing or intimidating someone online across multiple channels. Often paired with doxing.

  • Target: Private individuals; ex-partners, journalists, politicians extra vulnerable
  • Prevalence: Growing; strongly linked to domestic violence
  • Criminal law: Art. 285b Dutch Penal Code (stalking)

4.6 Discriminatie / hate speech

Teksten, beelden of video's die personen of groepen discrimineren op basis van ras, religie, geslacht, seksuele geaardheid of beperking, verspreid via sociale media of forums.

  • Doelgroep: Iedereen
  • Prevalentie: Groeiend, met name op sociale media
  • Strafbaar: Art. 137c + 137d Sr

4.6 Discrimination / hate speech

Text, images or videos discriminating against people or groups based on race, religion, gender, orientation or disability, spread via social media or forums.

  • Target: Everyone
  • Prevalence: Growing, especially on social platforms
  • Criminal law: Art. 137c + 137d Dutch Penal Code

4.7 Opruiing / oproep tot geweld

Online berichten, video's of posts die aanzetten tot (politiek) geweld, ordeverstoring of terrorisme.

  • Doelgroep: Iedereen
  • Prevalentie: Actueel in geopolitieke context; groeit met polarisatie
  • Strafbaar: Art. 131 Sr

4.7 Incitement / call to violence

Online posts, videos or messages inciting (political) violence, public disorder or terrorism.

  • Target: Everyone
  • Prevalence: Topical amid geopolitical tensions; grows with polarization
  • Criminal law: Art. 131 Dutch Penal Code

4.8 Deepfake-misbruik

Nep-video's, -foto's of -audio van echte mensen, gemaakt met AI. Voor sextortion, desinformatie, reputatieschade of fraude (nep-CEO in videocall).

  • Doelgroep: Iedereen; publieke figuren extra kwetsbaar
  • Prevalentie: Sterk groeiend door beschikbare AI-tools
  • Strafbaar: Deels Art. 139h Sr; wetgeving in ontwikkeling (EU AI Act)

4.8 Deepfake abuse

Fake videos, images or audio of real people made with AI. Used for sextortion, disinformation, reputation harm or fraud (fake CEO on video call).

  • Target: Everyone; public figures extra vulnerable
  • Prevalence: Rising fast thanks to accessible AI tools
  • Criminal law: Partly Art. 139h Dutch Penal Code; law evolving (EU AI Act)

4.9 Kinderpornografisch materiaal (CSAM)

Productie, verspreiding, bezit of bekijken van seksueel misbruikmateriaal van minderjarigen via internet, chat of cloudopslag.

  • Doelgroep: Jongeren / kinderen (als slachtoffer)
  • Prevalentie: Offlimits verwerkte recordaantal meldingen in 2024; zelfgemaakt materiaal dominant (75% onder 12 jaar)
  • Strafbaar: Art. 240b Sr

4.9 Child sexual abuse material (CSAM)

Production, distribution, possession or viewing of sexual abuse material of minors via the internet, chat or cloud storage.

  • Target: Youth / children (as victims)
  • Prevalence: Offlimits hit a record in 2024; self-produced material dominant (75% under age 12)
  • Criminal law: Art. 240b Dutch Penal Code
5

5.1 Spoofing (nummernabootsing)

Criminelen vervalsen het weergegeven telefoonnummer of e-mailadres zodat het lijkt alsof de bank, overheid of bekende organisatie belt of schrijft.

  • Doelgroep: Iedereen
  • Prevalentie: Onderliggend aan helpdesk- en bankfraude
  • Strafbaar: Art. 326 Sr

5.1 Spoofing (caller-ID / sender forgery)

Criminals forge the displayed phone number or email address so it looks like the bank, government or a known organization is calling or writing.

  • Target: Everyone
  • Prevalence: Underpins helpdesk and bank fraud
  • Criminal law: Art. 326 Dutch Penal Code

5.2 Quishing (QR-code phishing)

Nep-QR-codes op parkeermachines, restaurantmenu's of in e-mails leiden naar valse betaalpagina's of phishing-sites. URL pas zichtbaar na scan.

  • Doelgroep: Particulieren
  • Prevalentie: Sterk opkomend
  • Strafbaar: Art. 326 Sr

5.2 Quishing (QR-code phishing)

Fake QR codes on parking meters, restaurant menus or emails lead to bogus payment pages or phishing sites. URL only visible after scanning.

  • Target: Private individuals
  • Prevalence: Rising rapidly
  • Criminal law: Art. 326 Dutch Penal Code

5.3 Witwassen via crypto

Crimineel vermogen wordt via cryptotransacties, mixers of crypto-uitwisselingen wit gewassen en moeilijk traceerbaar gemaakt.

  • Doelgroep: Organisaties / financiële sector (regulering)
  • Prevalentie: Nederland is Europees knooppunt voor crypto-witwassen
  • Strafbaar: Art. 420bis Sr (witwassen)

5.3 Crypto money laundering

Criminal proceeds laundered via crypto transactions, mixers or exchanges, making tracing difficult.

  • Target: Organizations / financial sector (regulation)
  • Prevalence: The Netherlands is a European hub for crypto laundering
  • Criminal law: Art. 420bis Dutch Penal Code (laundering)

5.4 Geldezel-misbruik

Jongeren of kwetsbaren worden via sociale media of nep-vacatures gevraagd hun bankrekening beschikbaar te stellen voor fraudegeld — vaak zonder te beseffen dat dit strafbaar is.

  • Doelgroep: Jongeren
  • Prevalentie: Groeiend; actieve rekrutering via TikTok en Instagram
  • Strafbaar: Art. 420bis Sr; jongere is vaak zowel dader als slachtoffer

5.4 Money-mule abuse

Youth or vulnerable people are asked via social media or fake jobs to lend their bank account for fraud funds — often unaware it's a crime.

  • Target: Youth
  • Prevalence: Growing; active recruitment via TikTok and Instagram
  • Criminal law: Art. 420bis Dutch Penal Code; youth is both offender and victim

5.5 DigiD / overheidsaccountfraude

Criminelen hacken of phishen DigiD-inloggegevens en vragen toeslagen, uitkeringen of subsidies aan op naam van het slachtoffer.

  • Doelgroep: Particulieren, ouderen
  • Prevalentie: Regelmatig gemeld, met name rond toeslagenperiodes
  • Strafbaar: Art. 231b + Art. 326 Sr

5.5 DigiD / government account fraud

Criminals hack or phish DigiD credentials to claim benefits, allowances or subsidies in the victim's name.

  • Target: Private individuals, elderly
  • Prevalence: Regularly reported, especially around benefit periods
  • Criminal law: Art. 231b + Art. 326 Dutch Penal Code
6

6.1 Illegale dataverzameling (AVG)

Bedrijven of personen verzamelen, verwerken of verkopen persoonsgegevens zonder wettelijke grondslag, toestemming of transparantie.

  • Doelgroep: Iedereen
  • Prevalentie: AP legde in 2024 boetes op van in totaal €338,6 mln (was €180.000 in 2023)
  • Strafbaar: AVG / UAVG; bestuurlijke boetes AP

6.1 Illegal data collection (GDPR)

Companies or individuals collect, process or sell personal data without a legal basis, consent or transparency.

  • Target: Everyone
  • Prevalence: AP levied €338.6M in fines in 2024 (vs. €180k in 2023)
  • Criminal law: GDPR / UAVG; administrative fines

6.2 Voyeurisme / illegaal cameratoezicht

Heimelijke opnames in privésituaties (kleedkamers, badkamers, slaapkamers) en verspreiding daarvan online.

  • Doelgroep: Particulieren
  • Prevalentie: Ondergerapporteerd
  • Strafbaar: Art. 139f + 139g Sr

6.2 Voyeurism / illegal surveillance

Covert recording in private settings (changing rooms, bathrooms, bedrooms) and online distribution.

  • Target: Private individuals
  • Prevalence: Underreported
  • Criminal law: Art. 139f + 139g Dutch Penal Code

6.3 IoT-misbruik (slimme apparaten)

Onbeveiligde slimme apparaten (camera's, sloten, thermostaten, babymonitors) worden gehackt voor surveillance, netwerktoegang of botnetaanvallen.

  • Doelgroep: Particulieren, ondernemers
  • Prevalentie: Groeiend; miljoenen onbeveiligde IoT-apparaten in NL-huishoudens
  • Strafbaar: Art. 138ab Sr

6.3 IoT abuse (smart devices)

Unsecured smart devices (cameras, locks, thermostats, baby monitors) get hacked for surveillance, network access or botnet attacks.

  • Target: Private individuals, businesses
  • Prevalence: Growing; millions of unsecured IoT devices in NL homes
  • Criminal law: Art. 138ab Dutch Penal Code

6.4 Illegaal aftappen / keylogging

Software of hardware registreert wat iemand typt (wachtwoorden, berichten) of onderschept communicatie zonder toestemming.

  • Doelgroep: Iedereen
  • Prevalentie: Onderdeel van malware-infecties
  • Strafbaar: Art. 139d Sr

6.4 Illegal wiretapping / keylogging

Software or hardware records what someone types (passwords, messages) or intercepts communications without consent.

  • Target: Everyone
  • Prevalence: Part of many malware infections
  • Criminal law: Art. 139d Dutch Penal Code
7

7.1 Statelijke aanvallen / spionage

Aanvallen door of namens buitenlandse overheden op NL-organisaties, bedrijven, politici of kritieke infrastructuur. Doel: spionage, sabotage of beïnvloeding.

  • Doelgroep: Overheid, vitale sectoren, defensie-industrie
  • Prevalentie: Toenemend; China (APT-groepen), Rusland en Noord-Korea meest actief (NCTV 2025)
  • Strafbaar: Art. 138ab Sr + internationaal recht

7.1 Nation-state attacks / espionage

Attacks by or on behalf of foreign governments on NL organizations, companies, politicians or critical infrastructure. Goal: espionage, sabotage or influence.

  • Target: Government, critical sectors, defense industry
  • Prevalence: Rising; China (APT groups), Russia, North Korea most active (NCTV 2025)
  • Criminal law: Art. 138ab Dutch Penal Code + international law

7.2 Hacktivisme

Politiek of ideologisch gemotiveerde aanvallen (vooral DDoS en defacement) op websites van overheden, bedrijven of media.

  • Doelgroep: Overheid, grote organisaties
  • Prevalentie: Pro-Russische groepen gericht op NL (havens, omroepen) sinds 2022
  • Strafbaar: Art. 138ab + 138b Sr

7.2 Hacktivism

Politically or ideologically motivated attacks (mostly DDoS and defacement) on government, corporate or media websites.

  • Target: Government, large organizations
  • Prevalence: Pro-Russian groups targeting NL (ports, broadcasters) since 2022
  • Criminal law: Art. 138ab + 138b Dutch Penal Code

7.3 Desinformatie / nepnieuws

Gecoördineerde verspreiding van onjuiste informatie via sociale media, nep-nieuwssites of gehackte accounts, gericht op maatschappelijke destabilisering of verkiezingsbeïnvloeding.

  • Doelgroep: Maatschappij als geheel
  • Prevalentie: Toenemend risico rond verkiezingen; AI maakt productie makkelijker
  • Strafbaar: Deels Art. 137e Sr; EU Digital Services Act

7.3 Disinformation / fake news

Coordinated spread of false information via social media, fake news sites or hijacked accounts, aiming at social destabilization or electoral influence.

  • Target: Society at large
  • Prevalence: Rising risk around elections; AI makes production easier
  • Criminal law: Partly Art. 137e Dutch Penal Code; EU Digital Services Act

7.4 Ransomware op kritieke infrastructuur

Gerichte aanvallen op operationele technologie (OT) zoals energienetten, waterbeheer of ziekenhuissystemen. Kunnen mensenlevens in gevaar brengen.

  • Doelgroep: Vitale sectoren (zorg, energie, water, transport)
  • Prevalentie: Groeiend; ziekenhuizen en zorginstellingen veelvuldig doelwit
  • Strafbaar: Art. 138ab + 350a Sr; NIS2/Cbw meldplicht

7.4 Critical infrastructure ransomware

Targeted attacks on operational technology (OT) like power grids, water or hospital systems. Can endanger lives.

  • Target: Critical sectors (health, energy, water, transport)
  • Prevalence: Growing; hospitals frequently targeted
  • Criminal law: Art. 138ab + 350a Dutch Penal Code; NIS2/Cbw disclosure

7.5 Social engineering (overkoepelend)

Psychologische manipulatie om mensen informatie te laten prijsgeven of handelingen te laten uitvoeren. Onderliggende techniek bij vrijwel alle cybercrime.

  • Doelgroep: Iedereen
  • Prevalentie: Basis van ~80% van alle cyberincidenten
  • Strafbaar: Afhankelijk van de specifieke uitvoering

7.5 Social engineering (umbrella)

Psychological manipulation to make people disclose information or take actions. Underlying technique in most cybercrime.

  • Target: Everyone
  • Prevalence: Underpins ~80% of all cyber incidents
  • Criminal law: Depends on specific execution

7.6 Insider threat / intern datalek

Een medewerker, oud-medewerker of partner steelt bewust of onbewust gevoelige data of saboteert systemen.

  • Doelgroep: Mkb, grote organisaties
  • Prevalentie: 46 interne datalekken in NL in 2024 (DataLekt)
  • Strafbaar: Art. 272 Sr (schending beroepsgeheim) + arbeidsrecht

7.6 Insider threat / internal breach

An employee, former employee or partner deliberately or inadvertently steals sensitive data or sabotages systems.

  • Target: SMEs, large organizations
  • Prevalence: 46 internal breaches in NL in 2024 (DataLekt)
  • Criminal law: Art. 272 Dutch Penal Code + labor law

7.7 Sabotage kritieke systemen

Gerichte aanvallen die kritieke infrastructuur of maatschappelijke diensten permanent beschadigen of uitschakelen, met als doel maatschappelijke ontwrichting.

  • Doelgroep: Overheid, vitale sectoren
  • Prevalentie: Laag in NL, maar dreigingsniveau verhoogd (NCTV 2025)
  • Strafbaar: Art. 161sexies Sr + internationaal oorlogsrecht

7.7 Sabotage of critical systems

Targeted attacks permanently damaging or disabling critical infrastructure or public services to cause societal disruption.

  • Target: Government, critical sectors
  • Prevalence: Low in NL, but threat level elevated (NCTV 2025)
  • Criminal law: Art. 161sexies Dutch Penal Code + international law of war